قراردادهای اسکرام

در چارچوب اسکرام، وقتی صحبت از “قراردادها” می‌کنیم، منظور توافق‌ها و قوانین نانوشته و رسمی است که تیم و ذی‌نفعان برای همکاری مؤثر و موفقیت پروژه رعایت می‌کنند. این قراردادها به تضمین شفافیت، تعهد و مسئولیت‌پذیری کمک می‌کنند. در ادامه، یک لیست جامع از قراردادهای اسکرام ارائه می‌شود:


۱. قرارداد تیم توسعه

  • تیم توسعه خودسازمانده است و مسئول تعیین نحوه انجام کارها می‌باشد.
  • اعضا متعهد به تحویل Increment کامل و با کیفیت در پایان هر اسپرینت هستند.
  • همکاری و حمایت متقابل بین اعضای تیم الزامی است.
  • تیم متعهد به شفافیت در پیشرفت کار و مشکلات است و در جلسات روزانه مشارکت فعال دارد.

۲. قرارداد مالک محصول (Product Owner)

  • مالک محصول مسئول اولویت‌بندی بک‌لاگ محصول و تعیین ارزش کسب‌وکاری آیتم‌ها است.
  • باید نیازهای ذی‌نفعان را به شکل واضح و قابل فهم برای تیم بیان کند.
  • در تصمیم‌گیری‌ها شفاف عمل کرده و بازخوردها را به سرعت منتقل کند.
  • مسئول تأیید یا رد Increment ارائه شده در بازبینی اسپرینت است.

۳. قرارداد اسکرام مستر (Scrum Master)

  • تسهیل فرآیندهای اسکرام و اطمینان از رعایت قوانین و اصول چارچوب.
  • حمایت از تیم در رفع موانع و مشکلات.
  • ایجاد محیطی امن، شفاف و یادگیرنده برای تیم توسعه.
  • آموزش تیم و سازمان در خصوص اصول چابک و اسکرام.

۴. قرارداد بین تیم و ذی‌نفعان

  • ذی‌نفعان باید بازخورد سازنده و به موقع ارائه دهند.
  • توافق بر روی اولویت‌ها و اهداف کسب‌وکاری قبل از شروع هر اسپرینت.
  • احترام به تعهدات تیم توسعه و عدم وارد کردن فشارهای غیرضروری در طول اسپرینت.

۵. قراردادهای عملیاتی (رویدادها و جلسات)

  • زمان‌بندی جلسات رعایت شود (Sprint Planning, Daily Scrum, Sprint Review, Retrospective).
  • همه شرکت‌کنندگان آماده و متمرکز در جلسات حضور داشته باشند.
  • خروجی جلسات باید شفاف، مستند و قابل اجرا باشد.
  • جلسات کوتاه، متمرکز و ارزشمند باشند تا وقت تیم تلف نشود.

۶. قرارداد محصول و کیفیت

  • هر Increment باید قابل استفاده، تست شده و با معیارهای کیفیت توافق‌شده ارائه شود.
  • معیارهای پذیرش (Acceptance Criteria) توسط مالک محصول و تیم توسعه قبل از شروع کار مشخص شود.
  • تغییرات عمده در محصول باید در اسپرینت بعدی برنامه‌ریزی شوند.

۷. قرارداد بهبود مستمر

  • تیم متعهد به بررسی فرآیند و عملکرد خود در جلسات Retrospective است.
  • تصمیمات و بهبودهای توافق‌شده باید در اسپرینت بعدی اعمال شود.
  • یادگیری و اشتراک تجربه بین اعضا جزو فرهنگ تیم باشد.

۸. قرارداد شفافیت و صداقت

  • همه اطلاعات پروژه باید شفاف و به موقع با تیم و ذی‌نفعان به اشتراک گذاشته شود.
  • مشکلات، تاخیرها و ریسک‌ها مستقیماً و بدون پنهان‌کاری مطرح شوند.
  • تصمیمات و تغییرات مهم در پروژه مستند و اطلاع‌رسانی شود.

این لیست یک چارچوب کامل از قراردادهای اسکرام است که تضمین می‌کند تیم و سازمان بتوانند با همکاری مؤثر، محصول ارزشمند و با کیفیت تولید کنند، خصوصاً در محیط‌های پر تغییر مانند وب، موبایل و استارتاپ‌ها.